Home / Article

World

Oktapodi: Krijesa Më inteligjente e Oqeanit që nuk duket si asnjë kafshë tjetër

Share:

Në thellësitë e errëta të oqeaneve jeton një nga krijesat më të çuditshme dhe më inteligjente në planetin Tokë: oktapodi. Në pamje të parë, ai duket si një kafshë e butë, pa kocka dhe e çuditshme, por shkenca ka zbuluar se oktapodi është një mrekulli biologjike, plot veçori që duken sikur vijnë nga një botë tjetër.

Një nga faktet më tronditëse është se oktapodi ka TRE zemra. Dy prej tyre pompojnë gjak drejt gushave për frymëmarrje, ndërsa zemra e tretë pompon gjakun në pjesën tjetër të trupit. Kur oktapodi noton, zemra kryesore ndalon përkohësisht, dhe kjo është arsyeja pse oktapodët preferojnë të zvarriten në fund të detit sesa të notojnë për distanca të gjata.

Por kjo nuk është e gjitha. Gjaku i oktapodit është blu, jo i kuq si i yni. Arsyeja është se ai përdor hemocianinë në vend të hemoglobinës për të transportuar oksigjenin. Hemocianina përmban bakër, jo hekur, dhe kjo e bën gjakun blu. Ky sistem funksionon më mirë në ujëra të ftohta dhe me pak oksigjen, duke e bërë oktapodin perfekt për jetën në thellësi.

Ajo që e bën oktapodin vërtet “bombë” është inteligjenca e tij. Oktapodët konsiderohen ndër kafshët më të zgjuara jovertebrore në botë. Ata mund të zgjidhin probleme komplekse, të përdorin mjete, të hapin kavanoza, të shtyjnë objekte dhe madje të planifikojnë veprime. Janë regjistruar raste ku oktapodë janë arratisur nga akuariumet duke hapur kapakë, duke kaluar nëpër tuba dhe duke u kthyer sërish në rezervuarin e tyre pa u vënë re.

Një fakt edhe më befasues është se oktapodi ka rreth 500 milion neurone, dhe më shumë se gjysma e tyre ndodhen në tentakulat e tij, jo në tru. Kjo do të thotë se secili tentakul “mendon” pjesërisht më vete. Tentakulat mund të lëvizin, të eksplorojnë dhe të reagojnë edhe pa udhëzime direkte nga truri kryesor. Ky është një sistem nervor krejt ndryshe nga çdo kafshë tjetër në Tokë.

Oktapodët janë gjithashtu mjeshtër të kamuflazhit. Ata mund të ndryshojnë ngjyrën, strukturën dhe madje edhe formën e trupit për t’u përshtatur me mjedisin brenda pak sekondash. Kjo nuk ndodh vetëm për t’u fshehur nga grabitqarët, por edhe për të komunikuar, për të trembur armiqtë ose për të gjuajtur prenë. Disa specie mund të imitojnë edhe kafshë të tjera detare, si gjarpërinjtë e detit ose peshq helmues.

Një tjetër fakt tronditës është se oktapodët kanë jetë shumë të shkurtër, zakonisht vetëm 1 deri në 3 vjet. Megjithëse janë jashtëzakonisht inteligjentë, ata jetojnë pak. Pas çiftëzimit, shumica e oktapodëve vdesin brenda disa muajsh. Femra shpesh ndalon së ngrëni dhe kujdeset për vezët derisa të vdesë, duke sakrifikuar jetën për pasardhësit.

Shkencëtarët besojnë se inteligjenca e lartë e oktapodit është zhvilluar si një mekanizëm mbijetese, sepse ai nuk ka guaskë, kocka apo mbrojtje fizike. Inteligjenca, shkathtësia dhe kamuflazhi janë armët e tij kryesore. Në një botë plot grabitqarë, oktapodi mbijeton falë mendjes së tij.

Ky kombinim i tre zemrave, gjakut blu, sistemit nervor unik dhe inteligjencës së jashtëzakonshme e bën oktapodin një nga krijesat më misterioze në Tokë. Disa shkencëtarë madje kanë thënë me shaka se nëse do të takonim një alien në planetin tonë, ai do t’i ngjante më shumë një oktapodi sesa një njeriu.

Në fund, oktapodi na tregon se inteligjenca nuk ka një formë të vetme. Ajo mund të ekzistojë në trupë pa kocka, në thellësi të errëta, larg syve tanë. Dhe kjo e bën këtë krijesë një nga faktet më “bomb” që natyra ka krijuar ndonjëherë.

Të Ngjashme